एकटा गावत् एकटा छरा छिले आर एकटा गावत् एकटा छुरि छिले । छराडर उमेर १८/१९ बर्सेर छिले आर छुडिर उमेर ८/९ बर्सेर छिले । छुरिडक देखिए छराडक बाडा पसिन परिसिल्कि । वाहाते छराक जेइठा भि हाटे बाजारे छुरिड्क देखलेसे छुरिडर संगे गबसफ करे बेसा खुवा पाइसा भि दे । छुरिड स्कुल पढुवा जाये, तब छराड किकरे स्कुलेर टिफिनेर खुनि स्कुल जाये छुरिडक चाहा नास्ता खिलाए । येहि किसिम कर्ते कर्ते बरस ६ महिना बितिय गेल तब छुरिड मनडत् विचार करेसेकि, मोक येहाय क्याये येतेक मायाॅ करेसे? हाट बाजारत् बेसा खुवा पाइसा दिसे । स्कुलडत् आसिये चाहा नास्ता खिलासे कहये छुरिर मनडत् विचार करेसे । विचार कर्ते कर्ते छुरिर पता लागाले कि यहाइ मोक बेहा करुवा चाहासे । तब छुरिड अपनार मनडत् कहसे, आला त मोर वेहा करवार समये नि हयेजे। किनंगे मोक वेहा कर्बे ? आप मुइ याहाक एकटा सन्देस निदिलेसे निहबे । तब बेहान होले खाये दाये छुरिर स्कुल गेले। तब स्कुलेर टिफिनेर खुनि छराड भि स्कुलडत् पुगिजे । छुडिरक चाहा नास्ता खिलाले । तब छुरिर चाहा नास्ता खाये,छराडक एकधर लेजाये छुरिर कहवा लाग्ले, ले आजि मुइ एकटा काथा कहसकुन सुनेक ।
आमेर गाछत् निछे आम नामारिस तुइ झाटा ।
एकटा जुकन छु मुइ जुलम छु मुइ खाटा ।।
निपाकु होकोर दोकोर क्याये करसिस तुइ ।
पाकि जाले मिठ हमु,आपने झरिम मुइ ।।
मोर देहात निचरिहे लालि ।
चरियने हिलाइस ना ठालि ।।
आला हिलालेसे कि पावो तुइ ।
चन चन खाट्टा हइ छिकुन मुइ ।।
समय आस्वे तुरिस तुइ ।
थर्कते झरिय जामुन मौइ ।।
फलेर मधे मोक कहसे राजा ।
खाबार खुनि तुइ पाबो माजा ।।
कहसे छुरिर छराडक्। तब छरार भि सम्झिले कि "आला तोर बेहा करबार समये उमेर निपुगिहोक् ।जब तोर उमेर पुगतोक् बड हबो तब तोक मुइ बेहा करिम" कहए छराड घर चोले गेले आर चुप लागाए रोहोले ।
त याहार अर्थ किहोले ?
‘आमेर गाछत निछे आम ना मारिस तुइ झाटा। एकटा जुकुन छु मुइ जुलुम छु मुइ खाटा ।। कि आमेर गाछत आम निछे ता तुइ धमाधम झाटा ठकेसिस् । एकटा जे छु मुइ आला मुइ काचय छु, वड् हवाइ छु, उमेर पुगवाये छे, ता तुइ क्याइ झाटा ठकेसिस् ? निपाकु कियाइ हकोर दकोर करेसिस् तुइ? पाकिय जाले मिठ हम, आपने झरिम मुइ !! आला मुइ पाकवाये छु काचये छु बड हवाये छु ता तुइ वेहाकरबार हकोर दकोर करेसि? जेहि खुनि मुइ पाकिम बड हम त आपने झरिय जाम, बेहासादि करिम । मोर देहाड निचडिजे लालि,धरिय नाहिलाइस् ठालि।। मुइ आला पाकुवाये छु, पाकिय लाल हवाये छु, मुइ बड हवाये छु । उमेर पुगवाये छे तुइ ठाल धरिय हिलासि झाटा मारेसि बेहा करूवार होकोर दोकोर क्याइ करेसिस् ? आल्ला हिलाले कि पावो तुइ? चनचन खाटा हये छिकुन मुइ।। समये आस्वे तुरिस् तुइ , थर्कते झरिय जामुन मुइ। जब मुइ बड हम् बेहा करूवार उमेर पुग्बे, तब तुइ करूवा पाठाबो त मोर माये बापला सल्लाहा देदितोक् । फलेर मधे मोक कहसे राजा । खाबार खुनि तुइ पावो माजा ।। कि फलेर मधे पाका आम ड खालेसे किनङ माजा , वहि किसिम मुइ बड हले बेहा करूवार उमेर पुग्लेसे मोक बेहा करेबे त तेने तुइ माजा पाबो । आला होकोर दोकोर कर्ले से कि पाबो ।
स्रोत- ताजपुरिया खिस्सा संग्रह
-तेजेन्द्र ताजपुरिया
